Hoe pakt de Kansspelautoriteit crypto-casino’s aan?

De telefoon rinkelt bij de KSA, wat gebeurt er dan

Ik kreeg vorig jaar een lezer aan de lijn die in paniek was: hij had op een crypto-casino gespeeld dat plotseling offline leek. Zijn eerste gedachte – is er handhaving geweest? Zijn tweede – komt de KSA nu bij mij langs? Beide vragen gaven blijk van een verbazingwekkend misverstand over hoe de Kansspelautoriteit eigenlijk werkt.

De KSA is geen opsporingsdienst met doorzoekingsbevoegdheid en geen politie. Ze is een bestuursrechtelijke toezichthouder met een instrumentarium dat op papier beperkt oogt, maar in de praktijk verrassend effectief kan zijn. Laat me door dat instrumentarium lopen en uitleggen waarom Stake op Zandvoort wel te stoppen was maar Stake zelf niet.

Het mandaat in 2026: online toezicht met een harde sleutelbos

De KSA heeft sinds de Wet KOA-inwerkingtreding een toezichthoudende rol die zich specifiek richt op aanbieders. Haar basiswet is de Wet op de kansspelen, haar handhavingsbasis ligt in de Algemene wet bestuursrecht. Dat klinkt droog, maar het bepaalt precies wat ze mag.

De KSA kan bestuurlijke boetes opleggen, lasten onder dwangsom uitdelen, vergunningen intrekken en bij aanbieders zonder vergunning direct handhaven. Ze kan ook samenwerken met andere autoriteiten – AFM voor reclame, Belastingdienst voor aangiftes, Openbaar Ministerie voor strafrechtelijke vervolging bij zwaardere overtredingen. Wat ze niet kan: servers in beslag nemen in Curaçao, een domein offline halen zonder medewerking van registrar of hostingprovider, of spelers verbieden ergens te spelen.

Haar budget en capaciteit zijn beperkt. De KSA heeft een paar honderd medewerkers en moet een markt bewaken waarin in het laatste halfjaar van 2026 ruim 529.000 nieuwe spelersaccounts bij alleen al de legale operators bijkwamen. Illegaal aanbod erbij gerekend, wordt de schaal snel onoverzichtelijk.

Wat voor type handhavingsmaatregelen er bestaan

De bestuurlijke boete is het bekendste instrument en ook het meest zichtbare. De KSA legt een boete op wanneer een aanbieder zonder vergunning actief spelers in Nederland bedient, of wanneer een vergunninghouder regels overtreedt. De boete wordt berekend op basis van overtredingstype, duur, schade en omzet van de aanbieder, met wettelijke maxima.

Minder zichtbaar maar minstens zo effectief is de last onder dwangsom. De aanbieder krijgt een termijn om het aanbod te staken; bij niet-naleving begint de dwangsom te lopen, vaak oplopend per dag. Voor operators met Nederlandse omzet is dat een rationele reden om de markt te verlaten. Voor operators die pseudoniem werken en geen Nederlandse bankrelatie hebben, is het effect beperkter.

Dan is er de informatieve handhaving: de KSA publiceert waarschuwingen, plaatst aanbieders op een publieke lijst van overtreders, en werkt samen met banken, betaaldienstverleners en techplatforms om het ecosysteem rond de illegale aanbieder droog te leggen. Deze aanpak vergt uithoudingsvermogen – het effect zie je pas na maanden in marktshare-data.

Tenslotte staat de KSA niet alleen. Reclameverboden via affiliates worden via de Reclame Code Commissie en AFM afgedwongen, financiële vergunningen via DNB. Daarboven zweeft samenwerking in Europees verband via de European Gaming and Betting Association-kaders en informele uitwisseling met toezichthouders in België, Denemarken en het Verenigd Koninkrijk.

Een overzicht van recordboetes die iets zeggen

De cijfers die de KSA publiceert, zijn geen anekdotes – ze vormen beleidssignalen. Een boete aan een crypto-accepterende operator leest de markt als prijskaartje voor een bepaald type overtreding. Daarom is de ontwikkeling van boetehoogtes interessanter dan het absolute bedrag.

De top van de recordboetes werd in maart 2026 behaald door Novatech Solutions, eigenaar van Qbet en 55Bet. De KSA legde 24.846.000 euro op – het hoogste bedrag ooit tegen een illegale aanbieder in Nederland. De redenen: jarenlang actief Nederlandse spelers bedienen zonder vergunning, expliciet cryptocurrency accepteren als betaalmiddel, en geen zichtbare medewerking aan eerdere handhavingstrajecten.

Wat daarbij valt op te merken: de boete was wettelijk gemaximeerd op 10 procent van de jaaromzet. Zonder dat maximum had Michel Groothuizen, de bestuursvoorzitter van de KSA, publiekelijk gerekend op een bedrag van meer dan honderd miljoen euro – een bedrag dat volgens hem beter paste bij de overtreding. Dat is een zeldzaam openlijke uiting van gebrek aan wettelijke ruimte vanuit een toezichthouder.

Casestudy: Novatech en Qbet als precedent

Novatech is geen typische zaak maar wel een bruikbare. Het platform bediende vanuit Curaçao Nederlandse spelers, accepteerde Bitcoin, Ethereum en stablecoins, en weigerde gehoor te geven aan KSA-signalen. De KSA bouwde het dossier op met testaccounts, marktonderzoek en financiële analyse van betalingsstromen.

Waar de zaak inhoudelijk om draait: niet zomaar een operator zonder vergunning, maar een operator met een bewuste product-keuze om anonimiteit en traceringsweerstand te maximaliseren. Dat veranderde de weging. De crypto-acceptatie zelf was geen zelfstandig verbod, maar werd door de KSA gebruikt als verzwarende factor voor de Wwft-beoordeling en de mate van opzet.

Het effect op de markt was voorspelbaar beperkt: Novatech heeft de boete vermoedelijk nooit betaald, Nederlandse spelers bleven in theorie toegang houden via VPN en domeinwisselingen. Het signaal naar andere operators en naar betaalpartners was echter scherp – wie in Nederland op schaal crypto-gokken aanbiedt, komt in het vizier en kan op een achtcijferig bedrag rekenen.

De sleutelrol van banken, Google en Meta

De KSA heeft ontdekt dat het directste pad naar effectieve handhaving niet via de operator loopt, maar via de infrastructuur eromheen. Banken krijgen signalen over betalingen aan gesignaleerde aanbieders en kunnen op basis van Wwft-verplichtingen de dienst weigeren of beperken. Paymentserviceproviders zoals betaalkaarten-issuers en crypto-exchanges worden op een vergelijkbare manier benaderd.

Google en Meta zijn in de afgelopen twee jaar gevoeliger geworden voor KSA-verzoeken. Advertentiecampagnes van illegale aanbieders worden sneller verwijderd, zoekresultaat-interventies volgen. Dit is geen geschreven recht maar feitelijk een set bestuurlijke afspraken tussen toezichthouder en techplatforms, met soms formele grondslag in Wet KOA-artikelen over reclameverboden.

De grenzen aan wat de KSA kan uitrichten

Michel Groothuizen zei het zelf ongezouten op de Sustainable Gambling Conference 2026: “Wij zijn tot op zekere hoogte een soort helper van de industrie. Hoe hoger we de belastingen maken, hoe strenger we onze regelgeving maken, hoe moeilijker we het maken voor de licentiehouders. De winnaar? Dat is de zwarte markt.” Het citaat vat de structurele beperking samen: elke verzwaring van de legale kant maakt de illegale kant relatief aantrekkelijker, en de KSA heeft nauwelijks instrumenten om dat effect bij te sturen.

Ze kan een Curaçaose website niet offline halen. Ze kan een crypto-wallet niet bevriezen. Ze heeft geen bevoegdheid om VPN-diensten te blokkeren of cryptowissels vanuit Nederland te verhinderen. Haar kracht ligt in het methodisch droogleggen van het ecosysteem – een aanpak die werkt op termijn, niet op korte afstand.

Wie het bredere plaatje wil zien, kan de integratie bekijken tussen KSA-handhaving, AFM-toezicht onder MiCA en Europese rapportage onder DAC8. Pas in die driehoek wordt duidelijk waar de KSA sterk staat en waar ze afhankelijk is van partners.